محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1175

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

هيل دارچينى از هريك دو مثقال نيم به شيرين ريزه كرده يك رطل آب انار شيرين دو رطل كلاب خشبو مكرر يك مينا بدستور عرق كشند و در وقت عرق كشيدن نيم مثقال عنبر اشهب در ظرفى كه در آن عرق كشيده مىشود بكذارند تا عرق بران چكيده كداخته شود ماء اللّحم ديكر كه همين منافع دارد و سرد مزاجان را نافع است صنعت آن مرغ جوان فربه دو قطعه كبك جوان فربه چهار قطعهء كوشت برهء فربه يكمن تبريز همه را از استخوان و چربى جدا كرده بايد كه كوشت برهء بىاستخوان و چربى يكمن باشد مجموع را ريزه كرده دارچينى سيلانى صعتر فارسى عود هندى سليخهء سياه عود الصّليب قرنفل مصطكى رومى نانخواه صندل سفيد صندل سرخ خولنجان زرنباد جوزبوا بسباسه دانه هيل‌بوا زنجبيل سنبل الطيب ساذج هندى از هريك دو مثقال كوفته بران پاشيده يك شب بكذارند و روزش با سه من تبريز كلاب و يكمن عرق بيدمشك و آب به قدر ضرور باتش ملايم عرق كشند و عنبر اشهب نيم مثقال در جائى كه عرق ميچكد بكذارند و هر صبح و شام سه پيالهء ترشى خورى از آن بنوشند [ ماء اللّحم ديگر مصلح مزاج ناقهين ] ماء اللّحم ديكر مصلح مزاج ناقهين از امراض بارده است و خفقان و غشى بسبب برودت مزاج را سودمند است و رنك را سرخ و نيكو كرداند و تقويت قوتها نمايد و مقوى باه است و ادرار طمث نمايد و امراض رحم را نافعست و اين نسخه از اقتراح محمد بن زكريا رازى صنعت آن كل بابونه پوست بيرون پسته سنبل الطيب بهمن سرخ بهمن سفيد دارچينى سيلانى شقاقل مصرى خولنجان وج تركى خرفهء مقشّر زنجبيل مشكطرامشيع سورنجان املهء منقى كشنيز خشك طباشير سفيد فوة الصّباغين زيرهء كرمانى از هريك يك استار كاوزبان بادرنجبويه فرنجمشك پرسياوشان كل سرخ دارمشك ساذج هندى خصية الثعلب مصرى صندل سفيد عود قمارى خام رازيانه باديان خطائى پوست اترج انيسون تخم كاسنى خارخسك از هريك دو استار ابريشم خام هليلهء كابلى منقى از نوى هليلهء زرد منقى از نوى هليلهء سياه از هريك پنج استار و بعضى اطبّا در اين ماء اللّحم پانزده استار چوب چينى نيز داخل نموده اجزا نيم كوفته پنج شبانه روز در ظرفى كه مترشح شود از آن آب بخيسانند و بعد از آن عرق كشند پس بكيرند مغز بادام شيرين مقشر مغز پستهء مقشر مغز استهء زردالوى مقشر مغز فندق مقشر مغز بن مالورد كه مغز حبة الخضراست مغز نارجيل مقشر مغز تخم كدوى شيرين مغز تخم هندوانه مغز تخم خربزه مغز كردكان مغز انجكك مغز پنبه‌دانه مغز حب الزلم مغز حب السّمنه مغز دانه چكى كه بهندى كنس و كهتل نيز نامند تخم خشخاش مغز حبّ القلقل از هريك دو استار همه را كوبيده نرم صلايه نموده كه چون مرهم شود خرماى منقى از نوى مويز منقى از حب كشمش انجير زرد خوبانى منقى از نوى از هريك دو استار كوشت برهء فربه دو راس بزغالهء شير مست پنج راس بز خصى دو راس اسب جوان يك راس كوسالهء فربه شير مست يك راس ماكيان فربه سى قطعه كوشت دراج يك‌صد قطعه سنكخوار و سمانى و سلو از هريك سه صد قطعه كبوتر نوپرواز امده فاخته از هريك يك‌صد قطعه كنجشك نر خانكى يك هزار قطعه ماهى تازه سه من شاه‌جهانى كه نيمن شاه و شش من تبريزى باشد شير كاو تازه دوشيده يا شير كاوميش هركدام كه باشد شش من شاه كه يكمن شاه‌جهانى باشد كل مشكى كه آن ورد چينى است و ورد ابيض نيز كويند و بهندى سيوتى نامند شش من شاه فواكه يابسه را بكوبند و اكر ميوهء تر چون سيب و سفرجل و انار و امرود باشد از هريك يك‌صد عدد و بهتر آنست كه ميوها را پاك نموده از پوست و دانه كوشتها را نيز از احشا و امعا و پاچه و از چربى و استخوان پاك نموده ميوها ريزه‌ريزه كرده و شش من شاه‌زردك را نيز از سبزى و استخوان كه در وسط آنست پاك كرده همه را بپزند تا كوشتها مهرا شوند بعد از آن عرق كشند و اين عرق را با عرق اول ممزوج كرده دو اتشه نمايند و در وقت چكانيدن مرتبهء دويّم به قدر ضرور كلاب داخل نمايند و مشك عنبر و سر بچه بندند ماء اللّحم كه مقوى باه است و بدن را قوت دهد و فربه كند و رنك را سرخ و نيكو كرداند صنعت آن زردك سى سير شاه‌جهانى دارچينى كل سرخ كاوزبان بهمنين سفيد و سرخ سعد كوفى شقاقل مصرى زنجبيل از هريك ده توله نيم كوفته كلاب و عرق بيدمشك شير كاو از هريك ده سير آب خالص نيمن شاه‌جهانى بر روى آن كرده عرق كشند پس چوب چينى اعلا چهل توله كل سرخ كاوزبان دارچينى خصية الثعلب مصرى شقاقل مصرى قرنفل بسباسه ابريشم خام تخم كدر از هريك دو توله كل كاوزبان سه توله صندل سفيد عود قمارى خام مايهء شتر اعرابى اشنه بهمن سرخ و سفيد از هريك يك توله مصطكى پنج ماشه جدوار خطائى يك توله و سه ماشه مشك تبتى خالص عنبر اشهب از هريك ششماشه ادويه را نيم كوفته سواى مشك و عنبر و زعفران در ديك كرده عرق مذكور را بر روى آن نموده كوشت برهء شير مست كوشت بزغالهء شير مست از هريك پانزده اثار شاه‌جهانى مرغ جوان فربه پنج قطعه كبوتر نوپرواز امده پنج قطعه كنجشك نر خانكى پنجاه قطعه دراجه و سنكخوار از هريك ده قطعه همه را از چربى و استخوان جدا كرده ورق نموده در آن اندازند عرق بهار نارنج عرق كاوزبان عرق بادرنجبويه از هريك پنج سير آب سيب شيرين آب به شيرين آب نيشكر از هريك دو سير شاه‌جهانى داخل كرده عرق كشند و در وقت عرق كشيدن مشك و عنبر و زعفران را در پارچهء كتانى بسته در دهان نيچه بندند يا در طاسى كه عرق در آن ميچكد كذارند [ ماء اللّحم از اقتراح حكيم معتمد الملوك سيّد علوى خانست ] ماء اللّحم ميفرمايند كه از اقتراح كمترين حكيم معتمد الملوك سيّد علوى خان محمّد شاهى است عظيم المنافع از براى امراض بارده و مقوى قلب و جميع اعضاى رئيسه و كرده است و خفقان و غشى بارد و ضعف باه از برودت را بنهايت مفيد و مجربست صنعت آن كوشت برهء املك چهار ماهه كوشت بزغالهء فربه كه از استخوان و چربى جدا كرده باشند يكمن تبريز مرغ فربه سه قطعه دراج چهار قطعه سنك‌خواره كه آن را بهندى لوه و به عربى قطاة كويند هفت قطعه كنجشك نر خانكى سى و پنج قطعه كبوتر خانكى نوپرواز امده هفت قطعه همه را از چربى و استخوان جدا كرده ورق نموده در پاتيل نقره كباب نيم خام نمايند پس دارچينى سيلانى سليخهء سياه عود هندى عود الصّليب اسطوخودوس قرنفل مصطكى رومى نانخواه خولنجان زرنباد سنبل الطيب جوزبوا بسباسه دانهء هيل‌بوا ساذج هندى از هريك يك مثقال اجزا نيم كوفته داخل كرده به قدر احتياج آب بر روى آن كرده عرق كشند و اكر در وقت عرق كشيدن عنبر اشهب دو مثقال مشك تبتى يك مثقال بر دهان نيچه بندند خوبست [ ماء اللّحم از اقتراح والد ماجد فقير ] ماء اللّحم قلمى فرموده‌اند كه از اقتراح علامة العلما السيّد السند والد ماجد فقير مير محمد هادى قدس سره است نافع از براى جميع امراض باردهء اعضاى رئيسه و خفقان و غشى حادث از برودت صنعت آن كوشت برهء چهار ماههء فربه يكمن تبريز مرغ مسمن كبك جوان از هريك دو قطعه كنجشك نر خانكى بيست و پنج قطعه كبوتر تازه پرواز امده سه قطعه همه را از چربى و استخوان جدا كرده شرحه‌شرحه نموده دارچينى سليخهء سياه عود هندى عود الصّليب صعتر فارسى قرنفل مصطكى رومى نانخواه صندل سفيد خولنجان زرنباد جوزبوا سنبل الطيب بسباسه دانهء هيل‌بوا ساذج هندى از هريك يك مثقال و در نسخهء ديكر از هريك دو مثقال است و زنجبيل دو مثقال نيز داخل است و مشك داخل نيست نيم كوفته بر كوشتها بپاشند و يك شب بكذارند پس با سه من تبريز كلاب و يكمن عرق بيدمشك در ظرفى كه بكاه كل دود كرده خيسانيده باشند و آب به قدر ضرور عرق كشند و در وقت عرق كشيدن عنبر اشهب و مشك خالص از هريك دو دانك بر دهان نيچه بندند [ ماء اللّحم ديگر از اختراع آن مرحوم ] ماء اللّحم ديكر از اختراع آن مرحوم كه عظيم النفع است در تقويت اعضاى رئيسه و قوتها خصوص قوة قلب و قوة باه صنعت آن كوشت بزغالهء چهار ماههء شير مست دو رطل مرغ فربه دو قطعه دراج چهار قطعه سنكخوار بيست قطعه همه را از چربى و استخوان جدا نموده ورق كرده كشنيز خشك غنچهء كل سرخ از هريك دو اوقيه دانهء هيل‌بوا يك و نيم اوقيه صندل سفيد دو اوقيه كوفته بران پاشيده در ديك